VRAAG VÓÓR DE DEKKING ALTIJD NAAR DE PAPIEREN VAN DE DEKREU, DAT VOORKOMT DE ELLENDE VAN EEN DEKKING MET EEN REU MET EEN ERFELIJKE AFWIJKING (ONDANKS HET VERHAAL OVER MIJN EIGEN REU DIE I.V.M. DISTICHIASIS "ONBRUIKBAAR" WAS LIET MEN MIJ RUSTIG ONKUNDIG VAN HET FEIT DAT JACK HET OOK HEEFT, zie 2e dekking Dushka !!!)

Erfelijke Afwijkingen CEA of Collie eye anomaly De Collie Eye (=oog) Anomaly (=aangeboren abnormaliteit) of CEA is een verzamelnaam van een groep aangeboren ontwikkeling- stoornissen van het netvlies/vaatvlies en de achterwand van het oog bij de Collies, Shelties en de Australian Sheperd. Bij de lichtste vormen kunnen de plekjes bij de vorming van de reflectorlaag achter het netvlies in de zevende/achtste levensweek weer worden afgedekt, waardoor zij aan het oog van de onderzoeker worden onttrokken. Als zulke honden later opnieuw worden onderzocht lijkt het net of de eerste onderzoeker het verkeerd heeft beoordeeld, maar in werkelijkheid heeft de afwijking zich aan het zicht onttrokken (go normals). Daarnaast komen er overgangsvormen voor, waarbij het niet als vrij van CEA moet worden aangemerkt. Deze honden worden als twijfel geval (TW) aangemerkt. Bij dergelijke dieren kan vooralsnog pas na een  testkruising (of DNA test) worden bepaald of zij inderdaad lijder zijn. Vormen van CEA Tort=tortuosity Dit is de lichtste afwijking,die bestaat uit overmatige kronkelingen van de netvlies vaatjes.Tort geeft geen problemen met het gezichtsvermogen   CRD=chorioretinale dysplasie Hierbij zijn kleine gebiedjes netvlies-vaatvlies verkeerd aangelegd. CRD geeft ook geen problemen met het gezichtsvermogen. Volgens de dierenoogarts heeft in ieder geval 50% van de collies CRD of is drager van deze afwijking! Coloboma Dan is er ook nog de Coloboma deze wordt gevormd door de sluitingsdefecten. Een Coloboma geeft alleen bij hoge uitzonderingen problemen met het gezichtsvermogen, zelfs als zij erg groot zijn en/of in de papil of blinde vlek liggen. Ablatio Retina De ernstigste typen afwijkingen, die horen bij CEA zijn de netvliesloslatingen (Ablatio Retinea=AR) en bloedingen in het oog(intra oculaire bloedingen=IOB). CEA is in principe niet progressief. De pups worden dus of ziende, of met één of twee blinde ogen geboren en dit verandert vrijwel niet meer. CEA veroorzaakt geen pijn bij de hond. In het kader van de bestrijding van CEA is het het beste de controle van de afwijking voor de zevende levensweek te verrichten (maar wel na het chippen),dit in verband met de vorming van de reflectorlaag. Het is weliswaar een voorlopige uitslag,omdat de oogjes dan nog erg klein zijn,maar door vroege controle wordt voorkomen dat pups met zeer ernstige afwijkingen zonder waarschuwing worden verkocht, en men heeft als fokker ten aanzien van aangeboren oogafwijkingen een indruk over het resultaat van de kruising.Voor de nauwkeuriger vaststelling van geringe vormen van CEA is het beter als de oogbol is volgroeid.Daarom ook ieder jaar de ouderdieren testen. Op zich laat CEA zich door fokmaatregelen, verhoudingsgewijs, goed bestrijden. Dit komt vooral doordat de CEA al op jonge leeftijd is vast te stellen. PRA=Retine degenaratie Groep van erfelijke (meestal enkelvoudige recessief overervende) oogafwijkingen die, of op jeugdige, of middelbare, of op latere leeftijd, tot blindheid leiden. Bij de vormen die op jeugdige leeftijd tot blindheid leiden, blijven de staafjes (voor het zien bij schemer) en soms ook de kegeltjes (dag en kleuren zien) al direct verkeerd te zijn aangelegd (dysplasie). De pups kunnen reeds in het nest nachtblind zijn; de pupillen reageren slecht op licht. Aansluitend degenereren de staafjes en later de kegeltjes, met volledige blindheid tot gevolg(op één tot drie jarige leeftijd). De atrofie treedt steeds in beide ogen en in gelijk tempo op.Het proces verloopt sluimerend en doet geen pijn. Voordat ik met "collies-met-stamboom" fokte had ik een paar nestjes met mijn tri teefje Maggy(zonder stamboom) en mijn bluemerle reu Boy(v: Rockandblues di Cambiano), waaruit een pup met PRA werd geboren, de reu Dundee. Hij is bijna 12 jaar geworden, heeft altijd goed kunnen functioneren en liep zelfs naast de fiets! Dat wil natuurlijk niet zeggen dat we maar raak moeten fokken, want Dundee is er wel de oorzaak van geweest dat ik alleen nog maar met op ogen onderzochte honden wilde fokken. Bij Dundee bemerkte ik dat hij blind was toen hij ongeveer 5 weken oud was en bij onderzoek door de kamer overal tegenaan liep! Op latere leeftijd was aan zijn ogen duidelijk te zien dat er iets mis was. Zijn pupillen stonden altijd wijdopen. De dierenarts zei dat een blinde hond heel goed kan functioneren. En dat bleek later ook wel. Hij heeft zelfs een vuurwerk-cursus gevolgd en diende de jaren daarna dikwijls als voorbeeld. Haalde daarmee ook de krant en was op TV. Maar je moet als fokker zorgen dat dit niet (meer) gebeurt ! Dundee (tekening G.K.Mast '92) Bij de vormen die op latere leeftijd beginnen (één tot vijf jaar), zijn de staafjes aanvankelijk normaal aangelegd. De staafjes beginnen dan pas op latere leeftijd te atrofiëren en de honden worden dan ook pas op latere leeftijd blind(drie tot acht jaar). De definitieve diagnosestelling wordt door de meeste rasverenigingen en door de W.K.Hirschfeld Stichting (W.K.H.S.) alleen erkend indien deze is verricht door een hiervoor door de W.K.H.S. of de E.C.V.O. erkende dierenarts. Blindheid voor honden is over het algemeen geen groot probleem. Zij passen zich meestal snel en zeer goed aan hun blindheid aan. De (nacht)blindheid wordt dan ook vaak laat ontdekt. Sommige dieren blaffen  s’avonds wat meer doordat ze wat onzekerder of angstiger  worden in het donker. Dragers van PRA mogen met erfelijk vrije honden gekruist worden. Hier uit zullen weer erfelijk vrije en lijders uitkomen, die dan weer kunnen worden opgespoord door middel van DNA-onderzoek of PRA ogentest. Uiteraard streven wij ernaar te fokken met vrije honden!!! PRA komt tot op heden bij de collie zeer zelden voor!! Distichiasis: meer ...een aangrijpend verhaal Enkele of meerdere haren die in de ooglidrand groeien en daardoor het oog irriteren. Komt veel bij de Flatcoated Retriever, Cocker Spaniël, Sheltie en Collie voor. Zelf had ik een prachtige reu voor dekking aangehouden, maar na een jaar kreeg hij erge last van tranende ogen, het bleek DISTICHIASIS te zijn. Hij is er inmiddels aan geopereerd en zijn carrière als dekreu was natuurlijk onmiddellijk voorbij. Toch zijn er genoeg fokkers die WEL met deze honden fokken en ZO weer een nieuw probleem aan het ras toevoegen. H.D.=heupdysplasie Betekent letterlijk misvorming van het heupgewricht. Van alle gezondheidsstoornissen komt H.D. het meeste voor. Bij de zware rassen heeft meer dan de helft van de honden misvormde heupen. H.D. is een ontwikkelingsstoornis. Dat wil zeggen dat de misvorming zich tijdens de groei ontwikkelt. Bij pas geboren pups zijn de heupgewrichten nog samengesteld uit kraakbeen. De verbening van dit kraakbeen voltrekt zich in de éérste levensfase. Als de gewrichten in het éérste levensjaar te zwaar of onregelmatig worden belast, of als het draagvermogen van de heupen in die periode onvoldoende is, ontstaat er een misvorming van het gewricht. De lichaamsbouw is een belangrijke factor. Dat blijkt o.a. uit het feit dat H.D. vooral voorkomt bij dieren waarbij het gewricht zwaar wordt belast. Ook de kwaliteit van het bot en van de kapsels en banden rondom, en in het gewricht kunnen een rol spelen bij het tot stand komen van H.D. H.D. wordt bepaald door erfelijke factoren maar aangetoond is dat ook milieu- factoren een belangrijke rol spelen. Verschillende onderzoeken hebben uitgewezen dat een overmatige of onjuiste voeding en ook onvoldoende of onregelmatige lichaamsbeweging een rol van betekenis kunnen spelen. Er zijn verschillende vormen van H.D. Zo heeft de éne hond er wel last van en de ander weer niet. Het kan in sommige gevallen zeer ernstig en pijnlijk zijn. Sommige honden hebben last bij het opstaan en lopen. Honden waarmee gefokt wordt zijn verplicht om röntgenfoto’s te laten maken. Volgens de fokreglementen mogen alleen de honden met een uitslag van H.D.-A / H.D.-B (H.D.-/Tc ) gebruikt worden voor de fok. Vormen van HD: Bij H.D.-A zijn geen afwijkingen gevonden.(H.D -) Bij H.D.-B (H.D-tc ) zijn geringe afwijkingen waargenomen die niet tot het verschijnsel H.D. worden gerekend. Bij H.D.-C (H.D.±) zijn geringe afwijkingen gevonden die wel tot H.D. behoren. Bij H.D-D (H.D.+ )is er sprake van zeer duidelijk afwijkende gewrichten, terwijl bij H.D.-E (H.D.++)sprake is van H.D. in optimaforma. Bij deze honden is nauwelijks nog sprake van een gewricht. Al deze beoordelingen worden weer benoemd bij de W.K.Hirschfeldstichting. Over het in conditie houden/krijgen van honden/pups heb ik deze ervaring: Algemeen bekend is de regel dat puppies niet langer mogen lopen dan 5 minuten per het aantal maanden dat ze oud zijn en dat enige malen per dag. Dat wil zeggen 2 maanden oud 2x5=10 minuten per keer, 3mnd 3x5=15 min. Mijn puppy van nu bijna 8 maanden loopt vanaf het begin (12 weken)DAGELIJKS 3x een half uur tempo. Dat komt neer op ong.6 kilometer per dag! Veel fokkers zijn het daarin niet met me eens en dat mag. Het is veel schadelijker om een hondje dat nooit meer dan een kwartiertje loopt op een wandeling van 2 uur mee te nemen. Zulke wandelingen loopt Musica al vanaf 3 maanden. HD is een erfelijke afwijking (voor 20-30%) maar door factoren van buitenaf, beweging en voeding, kan het enorm mis gaan(70-80%). Als "gewichtsnorm" houd ik aan voor een teef 17 kg tot 1 jaar en hooguit 20 kg vanaf 2 jaar. Een gesterilliseerde teef neemt meestal in gewicht toe. Voor een reu houd ik 20 kg tot 1 jaar aan en 23kg na 2 jaar. Romy(6jr, gesterilliseerd) weegt 21.8kg, Queeny 2,5jr weegt 19kg, Dushka 23 mnd. weegt 19kg en Felixx 14mnd weegt 21.4kg. Wat voeding aangaat: Ik voer tot een half jaar een goed merk puppybrok, vanaf 8 weken 3x per dag 2 handen brokjes met omega-olie en kruiden('s ochtends), droog ('s middags) en 's avonds met heet water en wat blikvlees(heet water omdat het vlees uit de koelkast komt) Na een half jaar vervalt de middagvoeding en ga ik over op junior-voer. De volwassen teven krijgen 's ochtends 1 hand brokken met olie en kruiden en 's avonds 2 handen met heet water en vlees. De reu 's ochtends 2 handen en 's avonds hetzelfde als de teven. Ze krijgen als beloning en als ze naar bed gaan alleen hondenkoekjes. Nog even iets over beweging. Vermijd alle beweging die teveel van de heupen vraagt: Traplopen, klimmen, cirkels lopen, trekken aan touwen ed., een gladde ondergrond en balspelletjes waarbij de hond veel moet draaien en remmen. Ook springen is in het eerste jaar af te raden. deel van het schilderij "Zoete Ermgaard" van Ermguard Collies  (M.van Oijen nov.'03)